ŞEKER PANCARINDAN BEYAZ ŞEKER ÜRETİMİNİN AŞAMALARI

ŞEKER PANCARINDAN BEYAZ ŞEKER ÜRETİMİNİN AŞAMALARI
Şeker Pancarından şeker üretiminin işleniş aşamalarını sizlere kısa bir şekilde şöyle özetleyebiliriz.

1- Meydan İşleri:
Ağustos ayı sonlarında hasadına başlanıp işlenmek üzere peyderpey fabrikalara kazançlan pancarlar tartılarak ön bir temizleme işleminden geçirilerek toprak ve çamurlarından büyük ölçüde ayrıldıktan sonra silolara alınır. Pancarın silolardan fabrikaya erişmesi kanallar aracılığıyla yapılır. Pancarlar kanallardan basınçlı suyla gönderilirken toprağından tamamiyle temizlenmesi yıkama tesislerinden geçirilirler.

2- Pancarın Yıkanması:
Kanallardan basınçlı suyla fabrikaya gönderilerek toprağından ve kumunda tamamiyle arınması için yıkama tesisinden geçirilir. Toprağıyla beraber tüm taş ve kumundan da ayrılan pancarlar, bir sevk bandıyla fabrikaya alınarak pancar (bunkerlerine) doldurulur.

3- Pancarların Kesilmesi:
Pancar Bunkerlerine alınan pancarlar kesme makinelerinde 4 – 8 mm. Kalınlığında ve 10 cm uzunluğunda kıyımlara dönüştürülür. Buradan da altında bir tartım kantarı bulunan banttan geçirilip haşlama teknesine alınır.

4- Şerbet Üretimi:
Kıyım işleminden sonra öncelikle dönüş şerbetiyle muamele gören şekerli kıyım, diffüzyona gönderilir. (Kıyımlardan şerbet üreten sistemlere diffüzör denir.) Diffüzörlerde sıcak su ile belirli bir müddet işlem gören kıyımdan, şeker ve bir miktarda yabancı madde suya geçer. Neticede şekerce zenginleşmiş kıyımlar ham şerbet olarak işletmeye alınır. Şekeri azalmış kıyımlar ise diffüzörlerden sulu pancar posası olarak çıkartılır.
Şekerden ayrılmış olan kıyım sulu pancar posası, (Küspe) preslerden geçirildikten sonra hayvan yemi olarak değerlendirilir. Kıyımlarda şekeri alınması 70° C sıcaklıkta ve 1 saatlik bir vakitte gerçekleşir. Koyu renkli şekerli su ( ham şerbet ) ise haşlama teknesinden çekiş yapılarak işlem görmek üzere arıtım tesislerine gönderilir.

5- Şerbetin Arıtımı:
Arıtım tesislerine gelen ham şerbet içinde şeker dışında kimi yabancı maddelerde bulunmaktadır. Son mertebede üretilecek olan Beyaz şekerin kalitesi ve verimin arttırılması emeliyle ham şerbetin içerisinde bulunan yabancı maddelerden arıtılmak üzere yapılan işlemlere şerbet arıtımı denir ve bu işlemler arıtım tesislerinde gerçekleştirilir.
Şerbet arıtımı ham şerbetin kireç sütü ve karbondioksit gazıyla bir dizi işleme tabi tutulmasıyla gerçekleştirilir. Daha sona süzülerek %12 – 15 şeker içeren sulu şerbet ele geçirilir. Şerbetin arıtımıyla şerbetin kristalizasyonunu engelleyen maddeler şerbetten uzaklaştırılmış olur. Şerbet, arıtımının bitirmesi için iki kez daha karbonhidrat lamaya tabi tutulur.

6- Şerbetin Koyulaştırılması:
Arıtılan şerbetin içerisinde fazla miktarda su bulunmaktadır. Bu suyun (Buharlaşma istasyonunda) bir bölümü kaynatılarak uçurulur ve içerisinde takriben % 60 şeker bulunan ve içerisinde daha çok kuru madde içeren koyu bir şerbet ele geçirilir. Daha sonra bu şurup son kez filitrasyon işleminden geçirilerek pişirim istasyonuna gönderilir.

7- Rafine Süzme ve Eritme:
Pişirimden önce koyu şerbet şeker ihtiva eden diğer ara ürünlerle karıştırılarak belli şeker içeriğinde standart bir şurup haline getirilir. İçerisinde kristal halinde şeker ve şeker dışı maddeler bulunan bu şurup kristal vakum kazanlarında pişirilir ve kristal haldeki bu ürüne de (Lapa) denir.

8- Lapanın Santrifüjlenmesi ve Şekerin Ambalajlanması:
Bol kristalli bu lapa, santrifüjlerde işlenerek kristalleşmiş şeker şurubundan ayrılır. Santrifüjler, dikey eksen çevreninde dönen delikli silindirik tamburlardan oluşmaktadır. Hafif rutubetli olan bu şeker, kurutuculara alınarak burada buharla ısıtılmış sıcak havayla ısıtılarak kurutulur ve kuru kristal ele geçirilir. Kurutula bu şeker eleklerden geçirilerek temizlenir. Temizlenmiş ve kurutulmuş bu şekerin bir bölümü küp şeker birimine gönderilerek döner kalıplı tamburlarda sıkıştırılmak suretiyle küp şeker ele geçirilir ve ambalajlanır. Diğer bölümü ise 50 Kilogram’lık torbalara doldurularak piyasaya verilmek üzere ambara teslim edilir.

9- Melas ve Melaslı Kuru Küspe Üretimi:
Santrifüjde ayrılan ve pişirimin son kademe ürünü olan koyu kahverenginde, akıcı, pekmez kıvamındaki tatlı maddeye ise (Melas) denir. Muhtevanında şeker ve azot, protein, vitamin vb. organik maddelerce zengin Melas hayvan beslenmesinde kullanılan değerli bir endüstri hammaddesidir. Şeker fabrikalarının iki ehemmiyetli yan ürünü olan Melas ve Küspe, belirli oranlarda karıştırılarak yeniden değerli bir hayvan yemi olan (Melaslı Kuru Küspe) ele geçirilir. Ülkemizde hali hazırda 8 Şeker Fabrikasında küspe kurutma tesisi mevcuttur.

close

E-Bültenimize Abone Olun!

İstenmeyen posta göndermiyoruz! Daha fazla bilgi için gizlilik politikamızı okuyun.